Σήμερα φιλοξενούμε στο Literature.gr την πρωτοεμφανιζόμενη πεζογράφο Κλειώ Βλαχοπούλου με αφορμή το μυθιστόρημά της “Το όνειρο της μέλισσας” (Εκδόσεις Βακχικόν, 2024). Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα όπου η συγγραφέας υφαίνει την πορεία μιας γυναίκας προς την αυτογνωσία και την ελευθερία. Με φόντο έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις, η ηρωίδα ακολουθεί το όνειρό της, όπως η μέλισσα που αναζητά την τέλεια άνθιση. Το βιβλίο είναι ένας ύμνος στη δύναμη της θέλησης, στη γυναικεία αντοχή και στη μαγεία του ονείρου που, όταν τολμάς να το ακολουθήσεις, σε οδηγεί στην αλήθεια σου.

Η Κλειώ Βλαχοπούλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται ως δικηγόρος. Σπούδασε Νομική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και διατηρεί δικηγορικό γραφείο. Έχει παρακολουθήσει μαθήματα δημιουργικής γραφής σε σύγχρονο εργαστήρι τέχνης και τα τελευταία χρόνια σπουδάζει υποκριτική σε πρότυπη επαγγελματική δραματική σχολή. Την ευχαριστούμε θερμά για τη συνέντευξη που μας παραχώρησε.

Κατερίνα Λιάτζουρα | Φεβρουάριος 2025

Πώς προέκυψε η ιδέα για το μυθιστόρημα “Το όνειρο της μέλισσας”; Τι ήταν αυτό που σας ενέπνευσε να το γράψετε;

Η παρατήρηση του κόσμου που μας περιβάλλει και οι εσωτερικές μου ανησυχίες οδήγησαν στην ιδέα του συγκεκριμένου μυθιστορήματος. Η έμπνευσή μου είναι η ανθρώπινη φύση, το πώς οι άνθρωποι σκέπτονται και δρουν, με βάση τον χαρακτήρα τους και τις δοσμένες συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσονται. Ονειρεύονται οι άνθρωποι; Μπορούν να ζήσουν τα όνειρά τους; Τολμούν να το κάνουν; Πώς ζούσαν οι άνθρωποι παλιότερα; Πως μπορεί να ονειρευτεί κανείς σε μία αυστηρά δομημένη κοινωνία; Κι αν φύγει από αυτό το περιβάλλον, θα καταφέρει να μετατοπιστεί από τα συνήθη; Πώς μπορεί το σήμερα να κατανοηθεί με βάση το χθες; Όλα αυτά τα ερωτήματα με οδήγησαν στο «Όνειρο της μέλισσας».

Η συγγραφή του βιβλίου ήταν μια διαδικασία που εξελίχθηκε με την πάροδο του χρόνου ή υπήρξε κάποια καθοριστική στιγμή που σας ώθησε να ξεκινήσετε το μυθιστόρημα;

Ξεκίνησα να γράφω ως έφηβη και συνέχισα τη γραφή μου μέχρι και την ολοκλήρωση των σπουδών μου στο Πανεπιστήμιο. Στη συνέχεια, υπήρξε μία μακρόχρονη παύση. Η ανάγκη μου να εκφραστώ, μέσω της γραφής, έγινε ιδιαίτερα έντονη κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Παρακολούθησα μαθήματα δημιουργικής γραφής και, όταν τα ολοκλήρωσα, αποφάσισα πως είχε έρθει το πλήρωμα του χρόνου για να γράψω ένα βιβλίο. Κάποια στιγμή βρέθηκαν στα χέρια μου ιδιόχειρα σημειώματα των γονιών μου, αυτά τα καθημερινά που όλοι μας κάποτε αφήνουμε. Με συγκίνησε πολύ το πώς μέσα από λίγες γραμμές μπορεί να εκφραστεί ένα ολόκληρο σύμπαν. Την ίδια ημέρα ξεκίνησα το βιβλίο. Θέλησα να φτιάξω ένα σύμπαν δικό μου και να το επικοινωνήσω στους αναγνώστες.

Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του πρώτου σας μυθιστορήματος και πώς τις ξεπεράσατε;

Η βασικότερη πρόκληση που κλήθηκα να αντιμετωπίσω ήταν να καταφέρω να παραμείνω συνδεδεμένη με το δημιουργικό κομμάτι του εαυτού μου. Ζούμε σε μία εποχή που τα πάντα τρέχουν. Οι άνθρωποι τρέχουμε ασταμάτητα, οι εξελίξεις τρέχουν, κατακλυζόμαστε από αρνητικές ειδήσεις, η καθημερινότητα είναι ιδιαίτερα απαιτητική, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μπει στη ζωή μας με τρόπο τέτοιο που έχουμε ξεχάσει πως είναι να κοιτάς τον συνάνθρωπο στα μάτια χωρίς δεύτερες σκέψεις, να ανταλλάσεις κουβέντες, χειραψίες, αγκαλιές. Όλα τα παραπάνω μπορούν, πολύ εύκολα, να σε αποσυνδέσουν από την δημιουργικότητα, την έμπνευση, το κίνητρο. Καθημερινά, λοιπόν, προσπαθούσα, πολύ συνειδητά, να μένω σε επαφή με κάθε τι φωτεινό, κάθε τί δημιουργικό που είτε ήδη υπήρχε στη ζωή μου είτε συναντούσα στο δρόμο μου. Γιατί υπάρχει γύρω μας φως και έμπνευση, υπάρχει κίνητρο για δράση, αρκεί να είμαστε ανοιχτοί στο να το βρούμε, να το αποζητάμε και να μην αφήνουμε να μας παρασύρει το γενικότερο κλίμα. Μια ακόμη πρόκληση, άμεσα συνδεδεμένη με την προηγούμενη πρόκληση, ήταν να βρεθεί χρόνος για συγγραφή και μάλιστα με συνέπεια. Ήθελα, δηλαδή, να υπάρχει συνέπεια και συνέχεια στη γραφή μου. Οπότε χρόνο έβρισκα κυρίως τη νύχτα, που υπήρχε ησυχία. Απαιτεί, για μένα, χρόνο και ησυχία η συγγραφή ενός βιβλίου, χρόνο αυστηρά προσωπικό.

Στο βιβλίο σας, η μέλισσα έχει μια συμβολική διάσταση. Πείτε μας δυο λόγια για αυτόν τον συμβολισμό.

Η μέλισσα του βιβλίου μου παρατηρεί τον άνθρωπο, κατανοεί τους φόβους του, τις αγωνίες και τις επιθυμίες του, τα πάθη του και του απευθύνεται. Άλλοτε του δίνει απαντήσεις, άλλοτε του θέτει ερωτήματα, του δίνει ώθηση ώστε να δράσει. Λειτουργεί σαν ανώτερη δύναμη, ίσως εκείνη που κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του. Ταυτόχρονα, όλοι οι ήρωες του βιβλίου θυμίζουν μέλισσες, ζουν και αναπτύσσονται στην κυψέλη τους, καθένας έχει τον δικό του ρόλο για να ξετυλιχτεί το κουβάρι της ιστορίας της κεντρικής μου ηρωϊδας, της Ασημίνας, που δείχνει να έχει τη θέση της Βασίλισσας σε αυτή την κυψέλη. Δεν επέλεξα τυχαία τη μέλισσα ως σύμβολο. Ήδη από την αρχαιότητα η μέλισσα κατείχε ιδιάζουσα θέση, ήταν ιερή, τη συναντάμε ως Νύμφη – τροφό του Δία, η θεά Άρτεμις αγαπούσε τις μέλισσες και οι ιέρειές της ονομαζόντουσαν «Μέλισσες», το μέλι ήταν σύμβολο γονιμότητας και ευημερίας, με μέλι σαγήνευε η Κίρκη τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του, ενώ στον Κρητομυκηναϊκό πολιτισμό η μέλισσα σχετιζόταν με τη ζωή μετά τον θάνατο. Οι πηγές είναι ανεξάντλητες αν ερευνήσει κανείς γι αυτό το υπέροχο πλάσμα. Η κοινωνία των μελισσών είναι εξαιρετικά αναπτυγμένη, υπάρχουν κανόνες και διακριτά καθήκοντα. Η Βασίλισσα μέλισσα είναι η μόνη που γεννά και δεν εργάζεται. Οι μέλισσες χρησιμοποιούν όλες τις αισθήσεις τους – όραση, όσφρηση, γεύση, οσμή, αφή – χορεύουν και βλέπουν όνειρα. Τόσο στην αρχαιότητα, όσο και στην Μάνη χρησιμοποιήθηκαν ως φονικό όπλο σε περιόδους συρράξεων. Είναι πολύτιμη για τον άνθρωπο και για τη φύση η μέλισσα. Στο βιβλίο μου την επέλεξα ως σύμβολο Ζωής. «Ζήσε!», λέει, η μέλισσά μου, στον άνθρωπο. «Ζήσε με όλα σου τα φωτεινά και τα σκοτεινά, χόρεψε, ονειρέψου, δράσε, ανακάλυψε τη δύναμή σου, κάνει επιλογές. Ζήσε!».

Πραγματεύεστε στο βιβλίο σας κάποιες δύσκολες ή συγκινητικές στιγμές. Ποιες είναι αυτές και πώς ισορροπείτε στο έργο σας μεταξύ της δραματικότητας και της ελπίδας;

Στη ζωή βιώνουμε γεγονότα ευχάριστα και δυσάρεστα, συναντάμε ευκολίες και δυσκολίες, άλλοτε γελάμε πολύ, άλλοτε κλαίμε πολύ. Το φως και το σκοτάδι είναι παρόντα σε όλους μας. Το ίδιο συμβαίνει και στο «Όνειρο της μέλισσας», όλοι οι ήρωες του βιβλίου βιώνουν δύσκολες εμπειρίες, άλλοι λιγότερο άλλοι περισσότερο. Ο αποχωρισμός, ο αποχαιρετισμός, η στέρηση της ελευθερίας, η κακοποίηση, ο θάνατος είναι όλα κομμάτια της ζωής των ηρώων του βιβλίου. Η ισορροπία έρχεται και πάλι μέσα από την ίδια τη ζωή και τη φύση του ανθρώπου. Την ώρα που συμβαίνει κάτι τραγικό, η ίδια του η φύση θα τον ωθήσει να βρει ένα φως, μία διέξοδο. Θα σκεφτεί κάτι, θα ονειρευτεί κάτι, θα ελπίζει σε κάτι. Τεχνικά το υποστήριξα προσθέτοντας σε σημεία και χιουμοριστικά διαλογικά κομμάτια, ώστε να θυμίζω στον αναγνώστη, αλλά και σε μένα την ίδια, πως όσα δύσκολα και αν έρθουν, καλό είναι να κοιτάμε τη ζωή με χιούμορ και να μην χάνουμε ποτέ την πίστη μας πως γύρω μας υπάρχει καλό.

Η ιστορία του μυθιστορήματος σας διαδραματίζεται στην επαρχία της Μάνης και στην Αθήνα. Πώς πιστεύετε ότι έχει αλλάξει η αντίληψη του τόπου και των ανθρώπων με την πάροδο των χρόνων;

Δεν θα απαντήσω με βάση τον τόπο, αλλά με ευρύτερο ορίζοντα. Πιστεύω πως είμαστε σε καλό δρόμο, αλλά ότι χρειάζεται ακόμη πάρα πολύ δουλειά για να καταφέρουμε να ξεριζώσουμε αντιλήψεις και στερεότυπα με τα οποία γαλουχήθηκαν γενεές επί γενεών και που τα συναντάμε, δυστυχώς ακόμα, τόσο στην επαρχία όσο και στις μεγαλουπόλεις. Αναφέρομαι, προφανώς, στην πατριαρχία, σε κοινωνικά στερότυπα κι αντιλήψεις που κρατούν τις γυναίκες στο σπίτι, που κατηγοριοποιούν τους ανθρώπους με βάση το φύλο, το χρώμα, τη σωματική τους διάπλαση ή τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, που προάγουν τη βία κ.ο.κ. Χρειάζεται να μαθαίνουμε τα παιδιά μας από πολύ μικρά τι σημαίνει σέβομαι τον εαυτό μου και τους γύρω μου, τι σημαίνει ακούω τον συνάνθρωπό μου, επικοινωνώ αληθινά μαζί του, τι αξία έχει ο κάθε άνθρωπος ως ύπαρξη, ποια είναι τα δικαιώματα και ποιες οι υποχρεώσεις μας, πως θέτουμε όρια και πως σεβόμαστε τα όρια που μας θέτουν. Όμως, για να γίνει αυτό πρέπει πρώτα να αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι. Ας δούμε τους εαυτούς μας με αλήθεια, ας μιλάμε ανοιχτά, ας δώσουμε στην Τέχνη την αξία και την σημασία που της αναλογεί στη ζωή μας και ίσως καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο αύριο για τους επόμενους.

Ποιες λογοτεχνικές επιρροές αναγνωρίζετε στο έργο σας; Υπήρχαν συγγραφείς ή βιβλία που σας ενέπνευσαν ή σας βοήθησαν να διαμορφώσετε το στυλ σας;

Γράφω πηγαία, εκφράζομαι μέσω της γραφής, το κείμενο είναι η εσωτερική μου φωνή που ζωντανεύει μέσω του γραπτού λόγου. Δεν μπορώ να σας πω ότι αναγνωρίζω λογοτεχνικές επιρροές ή κάποιο συγκεκριμένο συγγραφικό στυλ. Έχω διαβάσει τόσο κλασική όσο και σύγχρονη λογοτεχνία, διαβάζω διαρκώς θεατρικά κείμενα γιατί σπουδάζω υποκριτική, ομοίως διαβάζω διαρκώς νομικά κείμενα διότι ασκώ τη δικηγορία, θα έλεγα πως όλα αυτά μαζί έχουν επιδράσει στη δομή της σκέψης και στο ύφος του λόγου μου, όπως αποτυπώνονται στο έργο μου.

Τι ελπίζετε ότι θα αποκομίσουν οι αναγνώστες από την ανάγνωση του βιβλίου “Το όνειρο της μέλισσας”; Υπάρχουν μηνύματα ή συναισθήματα που θέλατε να περάσετε με το βιβλίο σας;

Η ευχή μου είναι αυτό το βιβλίο να τους φέρει σε επαφή με την εσωτερική τους φωνή, να τους γεννηθούν συναισθήματα, όποια κι αν είναι αυτά, να τους λυθούν, ίσως, απορίες ή να ταυτιστούν με κάποιες σκέψεις. Εκείνο που με ενδιαφέρει είναι να νιώσουν. Κάτι να κινηθεί μέσα τους. Εύχομαι να κατανοήσουν πως σε ό, τι συμβαίνει γύρω μας δεν είμαστε αμέτοχοι, πως ο άνθρωπος έχει ανάγκη τον άνθρωπο και πως τη ζωή μας αξίζει να τη ζούμε αληθινά. Θα ήθελα, επίσης, οι αναγνώστες να γνωρίσουν και να αγαπήσουν, μέσα από την ιστορία μου, τις μέλισσες.

Τελικά το όνειρο της μέλισσας πραγματοποιήθηκε;

Ας απαντηθεί, αυτό το ερώτημα, από τον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά.

(literature.gr 24.2.2025)