Με την περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία και μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, παρατήρηση και ενεργή συμμετοχή, τα παιδιά μαθαίνουν πώς να συνδέονται με το φυσικό περιβάλλον και πώς οι πράξεις τους μπορούν να το προστατεύσουν ή να το βλάψουν, ενισχύοντας την υπευθυνότητα, την ενσυναίσθηση και τη συνειδητοποίηση ότι κάθε μικρή καθημερινή κίνηση συμβάλλει σε έναν πιο βιώσιμο κόσμο. Σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον απλή προειδοποίηση αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα, η παιδική λογοτεχνία αποκτά καθοριστικό ρόλο στο να ενημερώσει και να εμπνεύσει τους αυριανούς πολίτες. Το νέο βιβλίο της Έλενας Αρτζανίδου, «Η Γη έχει πυρετό» (Ψυχογιός, 2025), προσεγγίζει αυτό το επείγον ζήτημα με τρυφερότητα, σαφήνεια και ουσιαστική παιδαγωγική ματιά. Με την ατμοσφαιρική εικονογράφηση της Αγγελικής Ρελάκη και τον επίλογο της κ. Σβορώνου, υπεύθυνης περιβαλλοντικής εκπαίδευσης της WWF Ελλάς, το βιβλίο γίνεται μια γέφυρα ανάμεσα στη γνώση και το συναίσθημα, προσκαλώντας τα παιδιά να γνωρίσουν την κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ενώ τα ταξιδεύει μέχρι τη Γροιλανδία, εκεί όπου οι πάγοι λιώνουν και οι τάρανδοι αγωνίζονται να επιβιώσουν. Πρόκειται για ένα βιβλίο που όχι μόνο ενημερώνει, αλλά κυρίως καλλιεργεί ψυχές έτοιμες να προστατεύσουν τον πλανήτη τους.

Στη σημερινή μας συνέντευξη στο Literature, η συγγραφέας μάς μιλά για το πώς μπορεί μια ιστορία να γίνει σπόρος αλλαγής, πώς η λογοτεχνία μπορεί να ενεργοποιήσει την οικολογική συνείδηση των παιδιών και ποια είναι η δική της προσωπική διαδρομή πίσω από τη δημιουργία αυτού του ιδιαίτερα επίκαιρου βιβλίου.

Κατερίνα Λιάτζουρα, Δεκέμβριος 2025

Τι σας ενέπνευσε να γράψετε τη συγκεκριμένη ιστορία; Ποια στιγμή ή εικόνα λειτούργησε ως αφετηρία για το «Η Γη έχει πυρετό»;

Δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολούμαι, άλλωστε και το τελευταίο μας βιβλίο με τις εκδόσεις Ψυχογιός, Η Φλο στον δρόμο, αφορούσε το περιβάλλον και κυρίως τα έντονα φαινόμενα των βροχοπτώσεων με επακόλουθο τη δημιουργία μεταναστών για ασφαλέστερους τόπους. Τώρα σε αυτήν την ιστορία ήθελα να αναμετρηθώ με το μεγαλύτερο πρόβλημα που επηρεάζει πάρα πολύ την αλλαγή σε κάθε μορφή του κλίματος και αναφέρομαι στο λιώσιμο των πάγων. Η γη έχει πυρετό, προέκυψε από όσα παγκόσμια συμβαίνουν δύσκολα και αιφνίδια και είναι αποτέλεσμα της αλλαγής του κλίματος. Με την ιστορία θέλησα να μοιραστώ την αγωνία μου, να πάρω θέση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τα όσα προκαλεί. Η γη έχει πυρετό, λοιπόν, είναι μια ιστορία που φυσικά αφορά το σήμερα, ενώ τα προβλήματα έρχονται από το πρόσφατο παρελθόν.

Πώς μιλάμε στα παιδιά για την κλιματική αλλαγή χωρίς να τα φοβίζουμε; Με ποιον τρόπο το βιβλίο επιδιώκει να μεταφέρει αλήθειες, αλλά και ελπίδα;

Στα παιδιά λέμε πάντα την αλήθεια. Σίγουρα ο τρόπος και το πως θέλει προετοιμασία. Τα παιδιά και καταλαβαίνουν και μπορούν να ακούσουν. Η ιστορία μου λέει την αλήθεια σε ότι αφορά το φαινόμενο του θερμοκηπίου παρομοιάζοντας το με δράκο, αυτό λοιπόν γίνεται πιο ελκυστικό και κατανοητό για τα παιδιά. Ενώ όταν ο ήρωας ο Οδυσσέας καλεί συνομήλικους του να γίνουν πολλοί, να γίνουν μια μεγάλη ομάδα για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα σίγουρα οι μικροί αναγνώστες και τα μεγαλύτερα παιδιά θα τον ακολουθήσουν, θα ταυτιστούν.

Η Γροιλανδία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του πλανήτη όπου η κλιματική κρίση είναι ορατή. Πώς δουλέψατε την ιδέα της προστασίας της άγριας ζωής μέσα σε ένα παιδικό αφήγημα χωρίς διδακτισμό;

Όταν ξέρεις σε ποιους απευθύνεσαι, και στην περίπτωση μας στα παιδιά. Όταν σέβεσαι τα παιδιά αυτό βγαίνει αβίαστα. Όπως σας είπα μόλις πριν τα παιδιά καταλαβαίνουν, άρα με σεβασμό τους λέμε την αλήθεια. Η ιστορία δεν ήταν κάτι εύκολο, με ταλαιπώρησε δύο χρόνια και την ταλαιπώρησα, μέχρι να φτάσει στη μορφή που υπάρχει στο βιβλίο.

Η εικονογράφηση της Αγγελικής Ρελάκη παίζει σημαντικό ρόλο. Πώς συνεργαστήκατε ώστε οι εικόνες να ενισχύουν τα περιβαλλοντικά μηνύματα της ιστορίας;

Με την κυρία Ρελάκη, την οποία επέλεξα βλέποντας το έργο της μαζί με την editor μου την κυρία Σάνδη, μιλήσαμε μια φορά στο τηλέφωνο, ήταν πολύ μεγάλης διάρκειας και αφορούσε τις όποιες πληροφορίες, λεπτομέρειες αλλά και επεξηγήσεις ή πως το έγραψα ή πως μπορεί και εγώ να το φαντάστηκα, αμέσως μετά η Αγγελική Ρελάκη ξεκίνησε τη δουλειά της. Μας χρειάστηκε πάλι στο εξώφυλλο. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό και την ευχαριστώ πάρα πολύ. Για την ιστορία ανταμώσαμε μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο και εκεί γνώρισα μια υπέροχη γυναίκα.

Ο επίλογος της κ. Σβορώνου της WWF Ελλάς προσθέτει επιστημονική και παιδαγωγική αξία. Πώς συνδέεται το έργο σας με την αποστολή του WWF και τι ελπίζετε ότι θα κρατήσουν τα παιδιά (και οι γονείς) μετά την ανάγνωση;

Όταν αποφασίσαμε με τις εκδόσεις Ψυχογιός να δείξουμε την ιστορία μας στη WWF αμέσως υπήρξε ενδιαφέρον και θετική απάντηση μιας και την βρήκαν πάρα πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά και κοντά στη δική τους φιλοσοφία. Αμέσως μετά η Ελένη Σβορώνου, ως μέλος της ομάδας WWF και υπεύθυνης σε ότι αφορά τα περιβαλλοντικά θέματα έγραψε τον εξαιρετικό επίλογο της. Οι αναγνώστες μικροί και ενήλικες μετά την ανάγνωση της ιστορίας μου ίσως ανατρέξουν και συμμετέχουν στο έργο της WWF.

(literature.gr 15.12.25)