«Μέλι στα σύννεφα»

Τι είναι ο έρωτας; Μια ανάγκη του ανθρώπου για την επιβίωση του; Είναι η επιβεβαίωση της ύπαρξης του; Είναι η στιγμιαία ηδονή και η απόλαυση που παρέχει; Είναι ένα παιχνίδι ρόλων εξουσίας και επιβολής των φύλων; Όσα ρητορικά ερωτήματα κι αν θέσουμε, και παρά τις όποιες διαφωνίες μας κατά την προσπάθεια μας να δώσουμε ικανοποιητικές απαντήσεις, μάλλον θα παραδεχτούμε, ότι ο έρωτας είναι πάνω απ’ όλα και με την κυριολεκτική έννοια της λέξεως, “βιοποριστικός”. Και πάνω σε αυτή την παραδοχή ο ποιητής Βαγγέλης Τασιόπουλος υφαίνει τις δικές του ιστορίες στην πρώτη του αυτή πεζογραφική εμφάνιση με τίτλο «Ο ελεγκτής & άλλες ιστορίες βιοποριστικού έρωτα» που κυκλοφορεί από τις καλές εκδόσεις ΑΩ (2024).

Διαβάζοντας αρχικά τον τίτλο, σκέφτηκα πως ο συγγραφέας επρόκειτο να αναπτύξει ιστορίες αγοραίου έρωτα, που κι αυτό σαν ενδεχόμενο θα ήταν από αναγνωστικής άποψης εξαιρετικά ελκυστικό, αλλά οι προσδοκίες μου διαψεύστηκαν κατά την ανάγνωση, καθώς ο Τασιόπουλος κυριολεκτεί στον τίτλο του βιβλίου του. Ναι, βιοποριστικός είναι ο έρωτας, είτε μιλάμε για αγοραίο έρωτα είτε για έρωτα με από κοινού συναίνεση, καθώς ο έρωτας πορίζει τον βίο, παρέχει δηλαδή στον βίο, στην ζωή, εκείνους τους πόρους τους απαραίτητους, που εξασφαλίζουν την ενέργεια και διασφαλίζουν την ενάργεια στον άνθρωπο, να στέκει με αξιοπρέπεια απέναντι στις αντιξοότητες, τις αναποδιές, τις δυσκολίες της βιωτής, να μάχεται με αποφασιστικότητα φαντάσματα του παρελθόντος, να αντλεί από την αποδοχή ή την απόρριψη του έρωτα δύναμη για να πορευτεί στην ζωή και για να κρυφοκοιτάξει με ελπίδα προς το μέλλον.

Στο βιβλίο αυτό, παρά το γεγονός ότι αποτελείται από δεκατρείς αυτοτελείς ιστορίες, είναι διακριτά, κατά την άποψη μου, τα χαρακτηριστικά ενός σπονδυλωτού αφηγήματος, καθώς οι ιστορίες του Τασιόπουλου, πέραν το ότι έχουν κοινό θεματικό άξονα, διέπονται και από μια εσωτερική συνοχή. Έτσι στις ιστορίες του Τασιόπουλου εμφανίζονται και επαναεμφανίζονται ήρωες και ηρωίδες που είτε πρωταγωνιστούν στην αφήγηση είτε παρουσιάζονται ως σημεία αναφοράς του παρελθόντος από άλλους πρωταγωνιστές. Και παρόλο που ο χρόνος των μεμονωμένων αφηγήσεων εναλλάσσεται από ιστορία σε ιστορία, μετατοπίζεται από το παρόν στο μέλλον και αντίστροφα, ο συγγραφέας με μεγάλη συγγραφική δεξιοτεχνία συμπλέκει και περιπλέκει τα γεγονότα των ιστοριών του, με αποτέλεσμα να συναντάς κατά την ανάγνωση πρόσωπα και βιώματα, που σου φαντάζουν οικεία. Και σε αυτήν την οικειοποίηση συμβάλλει νομίζω και η πρωτοπρόσωπη κυρίως αφήγηση που επέλεξε ο συγγραφέας, ώστε να διευκολύνει την ταύτιση του αναγνώστη και της αναγνώστριας με τον αφηγητή των ιστοριών του, την οικειοποίηση του | της με τα γεγονότα και εντέλει την κατανόηση των αφηγήσεων, καθώς είναι γνωστό πως ό,τι φαντάζει οικείο γίνεται ευκολότερα κατανοητό, άρα και αποδεκτό. Στην εσωτερική συνοχή συμβάλλει και το γεγονός ότι παντού και πάντα, σε πρώτο επίπεδο ή στο παρασκήνιο, σαν απλή αναφορά ή σαν τόπο εξέλιξης των ιστοριών, πρωταγωνιστεί ή υποβόσκει το τρένο και ο σιδηροδρομικός σταθμός. Ο αφηγητής περιφέρεται σε σιδηροδρομικούς σταθμούς νοητά ή κυριολεκτικά εξιστορώντας σε πρώτο και κυρίαρχο πλάνο τους εκπληρωμένους αλλά και τους ανεκπλήρωτους έρωτες της ζωής του, τις νοσταλγικές του αναμνήσεις γυναικών που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του, και που με την συμπεριφορά τους και την στάση τους καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό και την πορεία και την εξέλιξη της ζωής του. Και για τον αφηγητή δεν έχει σημασία αν η γυναικεία αυτή παρουσία είναι η κοπέλα από το εντευκτήριο του τρένου, η καθηγήτρια του πανεπιστημίου, η πόρνη ή η συνοδός, η νεαρή πρόσφυγας, η συμφοιτήτρια, η γειτόνισσα, η μάνα ή η “κυρία” του σπιτιού με τα κορίτσια της. Σημασία έχει ότι όλες οι γυναικείες υπάρξεις, οι πολλές και μεμονωμένες γυναίκες που πρωταγωνιστούν στο αφήγημα του Τασιόπουλου, συνενώνονται και γίνονται η μια και η μοναδική, μεταμορφώνονται και ενσαρκώνονται σε εκείνη την ιδανική γυναίκα, την ιδανική γυναικεία ύπαρξη, που θα δίνει και θα παίρνει έρωτα ελεύθερα, ασύστολα, άδολα και εσαεί.

Ο Βαγγέλης Τασιόπουλος είναι ποιητής. Καταξιωμένος και αναγνωρισμένος ποιητής. Μα με τούτη την πεζογραφική του κατάθεση, μια πεζογραφική κατάθεση ξέχειλη από ποιητικό λόγο, συμβολισμούς, αλληγορίες και μεταφορές, θα καταξιωθεί και στον χώρο της πεζογραφίας. Έχει όλα τα συγγραφικά εφόδια. Μια προσωπική διαπίστωση που όμως αξίζει να διερευνήσετε και μόνοι και μόνες σας. Ακολουθεί ένα πολύ πολύ μικρό δείγμα γραφής από την ιστορία «Γυναίκα στη στροφή» (σ. 47-48):

[…] Παιδιά, παίζαμε τον έρωτα. Χοροπηδούσαμε στ’ αποκαΐδια και στις στάχτες. Χτίζαμε αιώνες και μετρούσαμε απώλειες και νίκες όσο οι σταγόνες της βροχής ξέπλεναν με βία κι αποσυνέθεταν μεθοδικά. Ό,τι ήμασταν είχε λήξει οριστικά, είχαμε διανύσει χιλιόμετρα για να φτάσουμε στη νοητή γραμμή. Μου αποκάλυψε πως η μητέρα της βιάστηκε να φύγει. Της στέρησαν εμένα, την τιμώρησαν, την πρόδωσαν, την εγκατέλειψαν. «Ήταν ένα στοίχημα ζωής να σε βρω. Το καλύτερο μνημόσυνο για εκείνη». Όταν ενώνονται τα κομμάτια του παζλ κι ολοκληρώνεται η εικόνα ύστερα από τη βασανιστική περιπέτεια, γυρνάς χωρίς αγκίστρι και άλλα εργαλεία ψαρικής στο ποτάμι με τις πέστροφες που μεγάλωνες κι αφήνεσαι γυμνός στη ροή του νερού. Ήταν μια πράξη υποταγής, ή το οφειλόμενο χρέος; Στο κοιμητήριο … οι δικοί μας απόντες.

fractal.gr 20.8.2024