«Φτεροκοπούν γύρω μου οι ιστορίες, φλαπ, φλαπ.
Μερικές με γραπώνουν απ’ τον ώμο,
θηρία που γαντζώνονται στην πλάτη μου,
άγριες χίμαιρες.
Παλεύω –
τις τραβώ με τα γυμνά μου χέρια και τις ρίχνω,
τις (αρ)αδειάζω στο χαρτί·
μέχρι να με βρουν οι επόμενες.
(Καθένας και το backpack του σ’ αυτό το ταξίδι.)»

Η συλλογή «Backpack, Ιστορίες χίμαιρες» της Αλεξάνδρας Μυλωνά (εκδόσεις Κουκκίδα, 2024) ανοίγει με το παραπάνω ποιητικό μότο που αποτυπώνει με ακρίβεια τη δυναμική σχέση της συγγραφέως με τις ιστορίες της: φτερουγίσματα που μετατρέπονται σε χίμαιρες, θηρία που προσκολλώνται στην πλάτη. Το γράψιμο παρουσιάζεται ως πράξη πάλης και απελευθέρωσης — μια μεταφορά της εσωτερικής ανάγκης να αποδοθούν στο χαρτί όλα όσα βαραίνουν τον αφηγηματικό νου. Το «backpack» γίνεται σύμβολο προσωπικού φορτίου, που κάθε ήρωας, όπως και κάθε αναγνώστης, κουβαλά σ’ αυτό το συλλογικό και μοναχικό ταξίδι. Με αυτή τη διάθεση ξεκινά και η ίδια η συλλογή: σαν μια εξομολόγηση σε κίνηση.

Ο τίτλος «Backpack, Ιστορίες χίμαιρες» λειτουργεί ως πολυσήμαντο σύμβολο της ψυχικής και υπαρξιακής “αποσκευής” που κουβαλούν οι χαρακτήρες, γεμάτης όνειρα και ελπίδες, φόβους και ψευδαισθήσεις. Το «backpack» υποδηλώνει την προσωπική διαδρομή και το φορτίο του καθενός, ενώ οι «χίμαιρες» υπογραμμίζουν την εύθραυστη φύση της ελπίδας και των επιθυμιών. Μαζί, συνθέτουν μια μεταφορά για τον αγώνα επιβίωσης και αυτογνωσίας σε έναν κόσμο αβέβαιο και μεταβαλλόμενο.

Η συλλογή διηγημάτων της Αλεξάνδρας Μυλωνά, αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και πολυεπίπεδη λογοτεχνική πρόταση που εξερευνά τις ψυχολογικές, κοινωνικές και υπαρξιακές διαστάσεις της σύγχρονης ζωής, βάζοντας στο μικροσκόπιο ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Η συγγραφέας παρατηρεί με ευαισθησία και διεισδυτικότητα μικρά συμβάντα, μικρά περιστατικά που διαδραματίζονται στις γειτονιές και τους δρόμους της συμπρωτεύουσας και τα μεταφέρει με ρεαλιστικότητα στο χαρτί. Χρησιμοποιεί λιτά γλωσσικά και εκφραστικά μέσα για να αποτυπώσει τις ψυχικές διακυμάνσεις των χαρακτήρων της, ενισχύοντας έτσι την αμεσότητα και την αυθεντικότητα των αφηγήσεων της. Οι ιστορίες της δεν κινούνται στον χώρο της φαντασίας, δεν εμπεριέχουν κανένα στοιχείο μαγείας ή εξωπραγματικού, πράγμα που αναδεικνύει -κατά την άποψη μου- την μαγεία της ίδιας της ζωή· αφού η ζωή δεν χρειάζεται στολίδια και συγκλονιστικές ανατροπές, αφού από μόνη της είναι κάτι το μαγικό και το συγκλονιστικό. Ενδιαφέρον επίσης αποτέλεσαν για μένα και οι σύντομες -εντός παρενθέσεων- παρεμβολές ή παρατηρήσεις που η συγγραφέας επέλεξε να παραθέτει μέσα, αλλά κυρίως στο τέλος των αφηγήσεων της, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τον προσωπικό χαρακτήρα των ιστοριών της, δίνοντας και μια νότα ανάλαφρη ή/και παιχνιδιάρικη σε ιστορίες που πραγματεύονται βαθυστόχαστα ζητήματα ζωής.

Δομημένη σε δύο διακριτά μέρη —«Πάλη μαζί» και «Δίνη Πανδημίας, Οδύνη»— η συλλογή συνδυάζει την εσωτερική πάλη με την εξωτερική κρίση, προσφέροντας μια αναστοχαστική εμπειρία ανάγνωσης. Στο πρώτο μέρος, η Μυλωνά εστιάζει στις μικρές, καθημερινές μάχες που δίνουν οι ήρωες και οι ηρωίδες της με τον εαυτό τους και τους άλλους, πρόσωπα -κυρίως στην τρίτη ηλικία- που έχουν ήδη διανύσει πολλά έτη της προσωπικής τους ιστορίας και που είτε παρατηρούν οι ίδιοι τα χρόνια που πέρασαν, είτε παρακολουθούνται και καταγράφονται από τον αφηγητή | την αφηγήτρια της ιστορίας. Οι ιστορίες παρουσιάζουν χαρακτήρες που παλεύουν με την ανασφάλεια, την απώλεια, την επιθυμία για σύνδεση και την ανάγκη για νόημα. Η Μυλωνά επιδεικνύει ιδιαίτερη δεξιοτεχνία στην αποτύπωση των λεπτών αποχρώσεων των ανθρώπινων συναισθημάτων, δημιουργώντας χαρακτήρες που είναι ταυτόχρονα συγκεκριμένοι και καθολικοί. Η «πάλη» δεν παρουσιάζεται ως κάτι ηρωικό ή δραματικό, αλλά ως μια καθημερινή διαδικασία αυτογνωσίας και προσαρμογής, που καθορίζει την πορεία των ηρώων και των ηρωίδων της. Το δεύτερο μέρος της συλλογής μετατοπίζει το επίκεντρο από το προσωπικό στο συλλογικό, εξετάζοντας τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στην ανθρώπινη ψυχολογία και τις κοινωνικές σχέσεις. Οι ιστορίες εδώ αποτυπώνουν την απομόνωση, τον φόβο, την απώλεια και την προσπάθεια για προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα. Η Μυλωνά καταγράφει με ενσυναίσθηση και ακρίβεια τις αλλαγές που επέφερε η πανδημία στην καθημερινή ζωή, αναδεικνύοντας τόσο τις δυσκολίες όσο και τις στιγμές ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Η γλώσσα της συγγραφέως παραμένει λιτή και στοχαστική, με έμφαση στη λεπτομέρεια και τη συναισθηματική αλήθεια. Οι ιστορίες δεν επιδιώκουν τον εντυπωσιασμό, αλλά την ειλικρινή αποτύπωση μιας πρωτόγνωρης εμπειρίας που άγγιξε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης.

Το «Backpack, Ιστορίες χίμαιρες» είναι μια συλλογή που ξεχωρίζει για την ευαισθησία, την εμβάθυνση και την αφηγηματική της δύναμη. Η Αλεξάνδρα Μυλωνά καταφέρνει να συνδυάσει το προσωπικό με το συλλογικό, το καθημερινό με το υπαρξιακό, δημιουργώντας ένα έργο που αντανακλά τις προκλήσεις και τις αναζητήσεις της σύγχρονης ζωής. Η συλλογή προσφέρει μια πλούσια και πολυδιάστατη ανάγνωση, που προκαλεί σκέψη και συγκίνηση, καθιστώντας την ένα σημαντικό έργο στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία.

(fractal.gr 13.5.2025)